ഇന്ത്യൻ സിനിമയുടെ ചരിത്രത്തെ ‘മണിരത്നത്തിന് മുമ്പും പിമ്പും’ എന്ന് അടയാളപ്പെടുത്താൻ തക്കവണ്ണം മാറ്റിമറിച്ച ക്രാഫ്റ്റ്സ്മാൻ മണിരത്നത്തിന് ഇന്ന് എഴുപതാം പിറന്നാൾ. തെന്നിന്ത്യൻ സിനിമയെ പ്രാദേശിക അതിരുകൾക്കപ്പുറം ആഗോളതലത്തിൽ എത്തിക്കുന്നതിൽ നിർണായക പങ്ക് വഹിച്ച അദ്ദേഹം, റിയലിസ്റ്റിക് മേക്കിംഗും കൊമേർഷ്യൽ ചേരുവകളും എങ്ങനെ കൃത്യമായി സംയോജിപ്പിക്കാമെന്ന് ഇന്ത്യൻ സിനിമയ്ക്ക് കാണിച്ചുതന്നു. 1983-ൽ കന്നഡ ചിത്രമായ ‘പല്ലവി അനു പല്ലവി’യിലൂടെയാണ് അദ്ദേഹം തുടക്കം കുറിച്ചതെങ്കിലും, മലയാളികൾക്ക് അദ്ദേഹത്തോട് എക്കാലത്തും ഒരു പ്രത്യേക സ്നേഹമുണ്ട്. മമ്മൂട്ടിയെയും മോഹൻലാലിനെയും കേന്ദ്രകഥാപാത്രങ്ങളാക്കി അദ്ദേഹം ഒരുക്കിയ ‘ഉണരൂ’ എന്ന രാഷ്ട്രീയ ചിത്രം മലയാളി സിനിമാപ്രേമികൾക്ക് മറക്കാനാവാത്തതാണ്. പിൽക്കാലത്ത് ‘നായകൻ’ എന്ന മാസ്റ്റർപീസിലൂടെ അദ്ദേഹം ഇന്ത്യൻ സിനിമയിലെ തന്നെ എക്കാലത്തെയും മികച്ച സംവിധായകരിൽ ഒരാളായി സ്വയം അടയാളപ്പെടുത്തി.
മണിരത്നം സിനിമകളുടെ ഏറ്റവും വലിയ സവിശേഷത അതിന്റെ ടെക്നിക്കൽ പെർഫെക്ഷനും കഥാപാത്രങ്ങളുടെ വൈകാരികമായ ആഴവുമാണ്. പി.സി. ശ്രീറാം, സന്തോഷ് ശിവൻ, രാജീവ് മേനോൻ, രവി കെ. чന്ദ്രൻ തുടങ്ങിയ പ്രഗത്ഭരായ ഛായാഗ്രാഹകരുമായി ചേർന്ന് അദ്ദേഹം സൃഷ്ടിച്ച വിഷ്വൽ മാജിക് ഓരോ സിനിമയെയും ഒരു വിഷ്വൽ ട്രീറ്റ് ആക്കി മാറ്റി. ‘മണിരത്നം ഫ്രെയിമുകൾ’ എന്ന് ഇന്ന് ആരാധകർ വിശേഷിപ്പിക്കുന്ന ആ ലൈറ്റിംഗും കോമ്പോസിഷനും ഇന്ത്യൻ സിനിമയിൽ ഒരു പുതിയ ട്രെൻഡ് തന്നെ സൃഷ്ടിച്ചു. തമിഴ് ഇതിഹാസം ഇളയരാജയുമായി ചേർന്ന് ‘മൗനരാഗം’, ‘ദളപതി’ തുടങ്ങിയ ഹിറ്റുകൾ സമ്മാനിച്ച അദ്ദേഹം, ‘റോജ’യിലൂടെ എ.ആർ. റഹ്മാൻ എന്ന സംഗക വിസ്മയത്തെ ലോകത്തിന് പരിചയപ്പെടുത്തി. ഈ മണിരത്നം-റഹ്മാൻ കോമ്പോ പിന്നീട് ഇന്ത്യൻ സംഗീത ചരിത്രത്തിലെ തന്നെ ഏറ്റവും ജനപ്രിയമായ കൂട്ടുകെട്ടായി മാറുകയായിരുന്നു.

ദേശീയതയും രാഷ്ട്രീയവും പ്രണയവും ഒരുപോലെ കൈകാര്യം ചെയ്യാൻ മണിരത്നത്തിനുള്ള കഴിവ് അപാരമാണ്. ‘റോജ’, ‘ബോംബെ’, ‘ദിൽ സേ’ എന്നീ ചിത്രങ്ങളിലൂടെ തീവ്രവാദവും വർഗീയതയും പോലുള്ള സങ്കീർണ്ണമായ രാഷ്ട്രീയ വിഷയങ്ങളെ പ്രണയത്തിന്റെ പശ്ചാത്തലത്തിൽ അദ്ദേഹം അവതരിപ്പിച്ചു. അതേസമയം തന്നെ ‘അലൈപായുതേ’, ‘ഓകെ കൺമണി’ തുടങ്ങിയ ചിത്രങ്ങളിലൂടെ മാറുന്ന കാലത്തെ യുവത്വത്തിന്റെ പ്രണയസങ്കൽപ്പങ്ങളെയും അദ്ദേഹം മനോഹരമായി സ്ക്രീനിലെത്തിച്ചു. മോഹൻലാലിന്റെ കരിയറിലെ തന്നെ ഏറ്റവും മികച്ച പ്രകടനങ്ങളിലൊന്നായ ‘ഇരുവർ’, എം.ജി.ആർ – കരുണാനിധി രാഷ്ട്രീയ ബന്ധത്തിന്റെ പശ്ചാത്തലത്തിൽ ഒരുക്കിയ ഒരു ക്ലാസിക് പീരിയഡ് ഡ്രാമയായിരുന്നു. കൽക്കിയുടെ ഇതിഹാസ നോവലിനെ അടിസ്ഥാനമാക്കി രണ്ട് ഭാഗങ്ങളായി അദ്ദേഹം സംവിധാനം ചെയ്ത ‘പൊന്നിയിൻ സെൽവൻ’ തെന്നിന്ത്യൻ സിനിമയിലെ ഏറ്റവും വലിയ ബോക്സ് ഓഫീസ് വിജയങ്ങളിൽ ഒന്നുകൂടിയാണ്.

സിനിമയോടുള്ള അടങ്ങാത്ത അഭിനിവേശവുമായി ഇന്നും അദ്ദേഹം പുതിയ പരീക്ഷണങ്ങളിലാണ്. കമൽ ഹാസനുമായി വർഷങ്ങൾക്ക് ശേഷം ഒന്നിച്ച ‘തഗ് ലൈഫ്’ പോലെയുള്ള വമ്പൻ പ്രോജക്റ്റുകൾക്ക് ശേഷം, വിജയ് സേതുപതിയും സായ് പല്ലവിയും ഒന്നിക്കുന്ന തന്റെ അടുത്ത ചിത്രത്തിന്റെ പണിപ്പുരയിലാണ് അദ്ദേഹം ഇപ്പോൾ. വലിയ ക്യാൻവാസിലുള്ള ചിത്രങ്ങളാകട്ടെ, തീവ്രമായ പ്രണയകഥകളാകട്ടെ, ഓരോ മണിരത്നം ചിത്രവും സിനിമയെ ഗൗരവമായി കാണുന്ന ഏതൊരു പ്രേക്ഷകനും ഒരു പാഠപുസ്തകമാണ്. ‘സിനിമാപ്രാന്തൻമാർക്ക്’ എന്നും ആവേശത്തോടെ ചർച്ച ചെയ്യാൻ പറ്റുന്ന ഒരു വലിയ ലോകമാണ് മണിരത്നം എന്ന മാന്ത്രികൻ തന്റെ സിനിമകളിലൂടെ നമുക്ക് മുന്നിൽ തുറന്നിട്ടിരിക്കുന്നത്. പ്രിയപ്പെട്ട സംവിധായകന് സിനിമാപ്രാന്തന്റെ ഹൃദയം നിറഞ്ഞ ജന്മദിനാശംസകൾ!





